Kıdem Tazminatı Şartları 2018

31 Ocak 2018 Çarşamba, 11:14

Kıdem tazminatı, 4a statüsündeki özel sektör çalışanlarının belirli süre çalıştıktan sonra işine haksız yere son verilmesi veya bazı haklı şartlarda dahi işten ayrılma sonucunda çalıştığı süre zarfınca işverenden aldığı toplu ödemedir. Kıdem tazminatı alabilmek için belli şartlar bulunmakta. Bu şartları sağlamanız durumunda işveren dirense bile kıdem tazminatı almaya hak kazanırsınız. Kıdem tazminatı şartları 2018 ile ilgili detaylı açıklamaya girmeden önce bilmenizi istediğim bir konu var. Genellikle işçi ve işveren arasında uzun yıllar birlikte çalışmanın verdiği bir bağ bulunmakta. Bu bağ işçinin uzun yıllar boyunca çalıştığı işyerinden geçimini sağladığı için işverene güveni getiriyor. Kıdem tazminatı durumunda da işçi kıdem tazminatı almaya hak kazandıktan sonra parayı almadan “ibraname” imzalamaktadır.

İbraname nedir? 
İş kanununda ibraname, işçi ve işveren arasında imzalanan ve işçinin söz konusu işyerindeki tüm haklarını aldığını, işverenle herhangi bir alacak veya tazminat hakkının kalmadığını belirten sözleşmedir. İspatı mümkün olmayan durumlarda kıdem tazminatı almadan ibranameye imza atmanız sizi geri dönüşü olmayan bir yola sokabilir. Bu yüzden her kim olursa olsun kıdem tazminatınızı almadan ibranameye imza atmayın.

Kıdem Tazminatı Şartları 2018

1- Aynı işverene bağlı iş yerinde çalışma süresinin en az 1 yıl olması gerekmektedir.
Bir yıldan daha az çalışma durumunda kıdem tazminatı alınamaz.

2- Askerlik görevi nedeniyle işten ayrılma
Vatani görevini yapmak için işten ayrılmak zorunda kalan işçilere kıdem tazminatı ödenmektedir. Ancak bu durumda da askere gidecek işçinin iş yerinde 1 yıldan fazla çalışması gerekir.

3- Kadın işçinin evlenmesi halinde
Kadın işçinin evlilik nedeniyle işten ayrılması halinde kıdem tazminatı ödenmektedir. Kadın işçilerin bu haktan yararlanılabilmesi için iş sözleşmesinin evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde yazılı olarak işverene sunulması gerekmektedir. Bu durumda kadın işçilere de haksız durum olmaksızın kıdem tazminatı ödenmektedir. Kadın işçiler evlendikten sonra 1 yıl içinde bu durumu yazılı olarak bildirmelidir. Bir yılı aştıktan sonra yapılan yazılı bildirim kıdem tazminatı alma hakkını sona erdirir. Örneğin A adlı kadın işçi 01.01.2018 tarihinde evlendi ancak bu işçi evlilik nedeniyle işten çıkmak istediğini 1 yıl 1 ay sonra belirtti. Bu işçi kıdem tazminatı alamaz. Kadın işçilerin evlenmesinde 1 yıllık süre önemlidir.

4- Devlet memurluğuna geçişte kıdem tazminatının ödenmesi
En çok soru gelen konuların başında da özel sektörde çalışılmakta iken devlet memuru olan kişilerin kıdem tazminatı alıp alamayacağıdır. İş kanununda 4a statüsündeki (bir başkasının yanında çalışan) kişilerin devlet memuru olduğunda kıdem tazminatı alabileceği belirtilmemiştir. İşverenin bu durumda kıdem tazminatı ödemesi zorunlu değildir.

5- Emeklilik hakkının elde edilmesi veya sigortalılık süresi/prim gününün doldurulması sebebiyle
Emeklilik hakkını elde eden işçiler bu hak kazanıldığı andan itibaren işten ayrılabilir. Bu durumda işçi kıdem tazminatı alabilir.

Bize gelen sorularla kıdem tazminatı alma/alamama durumlarını açıklayalım. Zira genelde benzer sorunlarla karşılaşıp cevaplar aranmaktadır. 2018 yılı itibariyle güncel kanundan hareketle soru/cevap şeklinde kıdem tazminatı hakkında bilgilere devam edelim.

6-İşten isteğimle ayrılırsam kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kanunda kendi isteğiyle istifa eden (işten ayrılan) işçilerin kıdem tazminatı alamayacağı yazmakla birlikte iş sözleşmesinin askerlik görevi, emeklilik hakkının elde edilmesi/prim günlerinin doldurulması, sağlık problemlerinin işin devamlı yapılmasına engel oluşturduğunun belgelenmesi, işverenin ahlak kuralları ve iyi niyete aykırı davranışlarda bulunması nedeniyle işçinin istifası sonucu işçiler kıdem tazminatı alabilir. Bu durumlarda da işçilerin çalışma sürelerinin en az 1 yıl olması şartı aranmaktadır.

7- Çalıştığım iş yeri devredilir veya satılırsa işten çıkış sonrası kıdem tazminatı alabilir miyim?
Çalıştığınız iş yeri satılır veya bir başkasına devredilirse işçiler aynı şartlarda çalışmaya devam eder. İş yerinin satılması veya devri sonrasında yıllık izinler ve kıdem tazminatının belirlenmesinde devir öncesi toplam çalışma süreniz esas alınır. Bu durumda bir kaybınız olmaz. Devir sonrası kanuni haklarınızda bir kayıp olmadığı için iş yerinin satışı veya devri sonrası herhangi bir sebep olmaksızın istifa etmeniz durumunda kıdem tazminatı hakkınız sona erer.

8- Hamilelik veya doğum nedeniyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Kendi isteğiyle işten ayrılan işçi, hamile veya doğum nedeniyle dahil olsa işten ayrıldığında kıdem tazminatı alamaz. Bu durumlarda ancak doğum ve analık izni kullanabilir.

9- Çıraklar kıdem tazminatı alabilir mi?
Kıdem tazminatı alma hakkı 4857 sayılı iş kanunu, 5953 sayılı basın iş kanunu ve 854 sayılı deniz iş kanununa tabi çalışanları etkilemektedir. Çıraklar, çırak sözleşmesine tabi olduğu için çıraklık dönemleri boyunca 1 yıldan fazla çalışsalar dahi kıdem tazminatı alamazlar.

10- Malullük aylığı sebebiyle işten ayrılan işçiler kıdem tazminatı alabilir mi?
Evet alabilir. İş kanunu’nun 14. maddesine göre “malullük aylığı almak amacıyla istifa eden (işten ayrılan) işçiler kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

11- Yaşlılık aylığı almak için yaş dışında sigortalılık süresi veya prim gün sayılarını tamamlayarak işten ayrılan işçiler kıdem tazminatı alabilir mi?
1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesinde kıdem tazminatı alabilecek kişiler arasında “Yaşlılık aylığı almak için yaş dışında sigortalılık süresi ve prim gün sayılarını tamamlayarak işten ayrılan (istifa eden) işçiler sayılmıştır. Yani bu durumdaki bir işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

12- Kıdem tazminatında süre nasıl hesaplanır?
9. maddede sayılan kanunlara tabi kişilerin 1 yılı doldurması sonucunda kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar. İş değiştirme sonrasında kıdem tazminatı sıfırlanır. Örneğin A iş yerinde 5 yıl çalıştıktan sonra buradan kıdem tazminatınızı alarak veya alamayarak ayrıldınız sonrasında da B iş yerinde çalışmaya başladınız. B iş yerinde toplamda 10 yıl çalışırsanız şartları sağlamanız durumunda 10 yıl üzerinden kıdem tazminatı alabilirsiniz.

13- Kıdem tazminatında yapılacak kesintiler nelerdir?
Kıdem tazminatı ödenirken yalnızca damga vergisi kesintisi yapılmaktadır. Damga vergisi oranı %0,759

14- Kıdem tazminatı net mi yoksa brüt ücret üzerinden mi hesaplanır?
Kıdem tazminatı brüt ücret üzerinden hesaplanmaktadır.

15- Kıdem tazminatı hesaplanırken hangi ödemeler dahil edilir?
Kıdem tazminatı hesaplanırken işçi lehine bir uygulama görülmektedir. Çıplak ücret, gıda yardımı, eğitim yardımı, yemek yardımı, konut yardımı, yakacak yardımı, kasa tazminatı, erzak yardımı, giyecek yardımı, unvan tazminatı, aile yardımı, çocuk yardımı, temettü gelirleri, taşı yardımı, yıpranma tazminatı, nitelik zammı, mali sorumluluk tazminatı, devamlı ödenen primler kıdem tazminatına dahil edilir.

16- Kıdem tazminatı hesaplanırken hangi ödemeler dahil edilmez?
Yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti (1 mayıs gibi), evlenme yardımı, hafta tatil ücreti, bayram harçlığı, hastalık yardımı, ölüm yardımı, izin harçlığı, seyahat primleri, teşvik primleri, fazla çalışma ücreti, iş arama yardımı, harcırah, iş elbisesi bedelleri kıdem tazminatına dahil edilmez.

17- Ev işlerinde çalışanlar kıdem tazminatı alabilir mi?
Ev işlerinde çalışma İş Kanununun 4.maddesindeki “istisnalar” arasında sayıldığı için kıdem tazminatı hakları bulunmamaktadır.

18- İşçiler işyerinden kaynaklanan bir hastalığa tutulması halinde istifa edip kıdem tazminatı alabilir mi?
İşçi ve işverenlerin haklarını koruyan İş Kanunu’na göre işin niteliğinden doğan bir sebeple işçilerin sağlığının bozulması durumunda işçi iş akdini haklı nedenlerle feshederek kıdem tazminatı alabilir.

19- İşveren işçilerin maaşını eksik ödüyorsa işçiye tazminat ödenir mi?
Evet ödenir.

20- Fazla mesai nedeniyle işten ayrılan işçiye kıdem tazminatı ödenir mi?
Evet ödenir.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

2018 yılında kıdem tazminatının hesaplanmasında bir değişiklik olmadı. İşçilerin kıdem tazminatına hak kazanabilmeleri için iş yerinde kesintisiz olarak en az 1 yıl çalışmaları şartı vardır. Kıdem tazminatı her bir yıl için 1 aylık brüt ücrete tekabül etmektedir. Örneğin 2018 yılında 12 aylık süreçte her ay 3 bin TL brüt ücret alıyorsanız 2018 yılı için kıdem tazminatınız  1 aylık ücret yani 3 bin TL’dir. Ancak kıdem tazminatında üst limit bulunmaktadır. 2018 yılı ilk altı ayı için tavan 5001 TL’dir. Tavanın üzerindeki ücretler tavandan hesap edilerek ödenmektedir. Bu tavan her yıl değişmektedir. Örneğin 2017 yılında tavan 4426 TL iken 2018 yılında 5001 TL’ye çıkarılmıştır.

İnternette çok fazla kıdem tazminatı hesaplama siteleri bulunmakta. Elle hesaplama yapmak yerine sitelerdeki bilgileri girerek kıdem tazminatınızı hesaplayabilirsiniz. Kıdem tazminatı hesaplanmasında en önemli kriterler tavan ücret ve yıldır. Bulunduğumuz yılı hesaba katan hesaplama araçlarını kullanarak en doğru kıdem tazminatı hesaplama işlemini yapabilirsiniz.

 

 

 

 

 

 


21 Yorum

  1. Serhat

    6 Ağustos 2018 at 12:15

    Merhaba, kendi isteğinizle çıkarsanız kıdem tazminatı alamazsınız. 5 yıl sigortasız çalıştığınızı kanıtlarsanız (elinizde bu durumu kanıtlayıcı belge olması gerek.) bu durumu öne sürerek kendi isteğinizle ayrılıp tazminat alabilirsiniz. Ancak bu durumun sosyal güvenlik denetmen ve/veya müfettişleri tarafından kanıtlanması gerekir.

  2. Anonim

    6 Ağustos 2018 at 10:46

    Mrb ben özel bir şirkette 15 yıldır çalışıyorum bunun 5 yılı sigortasız çalıştım şimdi kendi isteyimle işten çıkarsam tazminat alabilirmiyim tsk ederim

  3. Hatice

    5 Ağustos 2018 at 14:42

    Merhaba, iki yıldır aynı gayrimenkul değerleme firmasında çalışıyorum. Gayrimenkul değerleme uzmanlığı yapıyorum. Yaklaşık 1 yıl önce bankalar gayrimenkul değerleme uzmanlarına iş yönlendirebilmek için uzmanlardan gayrimenkul değerleme lisansı istemeye başladı. Ancak benim lisansım yok. Bankaların bu isteğinden sonra çalıştığım firma bu lisansa sahip olmayan bir kaç tane uzman arkadaşımızı işten çıkardı bu nedeni gerekçe göstererek. Fakat beni çıkarmadılar. 1 yıldır lisansa sahip olmadan lisanslı uzmanlarla beraber veya lisans gerektirmeyen diğer işlemleri hallederek aynı firmada çalışmaya devam ediyorum. Fakat yakın zamanda değerleme lisansımın olmadığını bu nedenle bankadan iş alamadıklarını öne sürerek işten çıkarılacağımı düşünüyorum. Böyle bir gerekçeyle işten çıkarılırsam kıdem tazminatı alabilir miyim ? İşsizlik maaşına başvuru yapabilir miyim ? Yardımcı olabilir misiniz?

  4. Nilgün

    1 Ağustos 2018 at 22:59

    merhaba iki senedir çalışıyorum eşimin işi nedeniyle şehir deyiştirmek zorunda kaldım tazminat alabilirmiyim

  5. Serhat

    25 Temmuz 2018 at 23:21

    Erdi bey merhaba. Kıdem tazminatı alabilme şartı: “Aynı işverene bağlı iş yerinde çalışma süresinin en az 1 yıl olması gerekmektedir.” ancak sizin durum biraz farklı. Sizi işten çıkartacaklar mı yoksa devredilen işyerinde çalışmaya devam edecek misiniz?

    İş Kanununun 6. Maddesinin 5. Fıkrasında; devreden veya devralan işverenin
    iş sözleşmesini sırf işyerinin veya işyerinin bir bölümünün devrinden
    dolayı feshedemeyeceği, devir olayının işçi yönünden haklı sebep oluşturmayacağı
    belirtilmiştir. (Devreden ve devralan işverenin ekonomik ve teknolojik
    sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları
    veya işçi ve işverenlerin haklı sebeplerden derhal fesih hakları saklıdır) Söz
    konusu maddeye göre, işyeri veya işyerinin bir bölümü hukuki bir işleme
    dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devredilen işyerinde mevcut olan
    iş sözleşmeleri sona ermeyip, bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçeceğinden,
    işçi işyerinin devri ile birlikte kıdem tazminatına hak kazanamaz.

  6. erdi

    25 Temmuz 2018 at 21:03

    Merhaba serhat bey çalıştığım işyerinde 360 gündür (normal ay bazında) çalışmaktayım firmamızın distribütör değişimi söz konusu yani başka bir şirkete devredilecek devir tarihinde toplam 357 gün sigortam yatmış durumda diğer bir yılı dolduran arkadaşlarımın önceki şirketten tazminat alabilecekleri benimse hiçbir hakkımın olmadığını söylediler bu doğrumu dur yani sadece 3 günle tazminat haklarım silinirmi ve hiçbir hak iddaa edemezmiyim yoksa haklarım yeni firmaya devir olur mu bu konu hakkında beni bilgilendirebilirseniz sevinirim şimdiden teşekkürler.

  7. Serhat

    12 Temmuz 2018 at 08:19

    Ayfer hanım merhaba. İbraname çok hassas bir konu. Maalesef işverenler aleyhinize bu tür işlemleri öne sürebiliyor. İbranamede tazminatın banka hesabına yatırılacağının not düşmesi bir sıkıntı yaratmaz. İşyeri yetkilileriyle konuşup durumu anlatın tekrar. Yine bir sonuç elde edemezseniz mahkemeye başvurun.

    Tazminatınız ortalama 1.5 maaşınız kadardır. Yani 2 bin lira maaşınız vardıysa ortalama 3 bin liraya yakın bir kıdem tazminatı almanız gerekiyor.

    Bunun yanında kıdem tazminatı alma şartları var. Onları sağlıyorsunuz değil mi? Yani istisnalar dışında işten kendi isteğinizle ayrılmadınız?

  8. ayfer

    11 Temmuz 2018 at 10:03

    erhan bey merhaba çalıştığım firmada 1.5 yıldır çalısıp çıkış aldım. Kıdem tazminatım ve maaşım banka hesabıma yatırılacaktır diye not düşerek ibranameyi imzaladım. Fakat karşı tarafın kaşe imzası yoktu sadece ben imza attım yatırılacaktır diye. Hala paramı yatırmadılar 20 gün oluyor mahkeme yolu ile alabilme şansım var mı o kağıdı imzaladığım için korkuyorum.

  9. omer

    28 Haziran 2018 at 11:20

    Merhaba,
    Eşim geçen sene(2017) 6. ayda fıtık ameliyatı oldu ve 1 ay işe gidemedi sonra tekrar işe başladı bu sefer 12. ayda fıtık oldu 2. ayda (2018) o gunden 19 temmuz 2018 e kadar raporu alındı… fıtık oldugundan masa başında fazla oturup çalışamıyor işten de çıkarmıyorlar… Tazminat nasıl alırız.. 12 yıl dır aynı işyerinde çalışıyor…

  10. Serhat

    27 Haziran 2018 at 10:58

    Erhan bey merhaba. 11 yıldır aynı işyerinde çalışıyorsunuz. Sizi kanuna aykırı şekilde işten atarlarsa ortalama şuan aldığınız maaşın 11 katı kadar tazminat alacaksınız. Maalesef özel sektör bu şekilde acımasız. Bu durumu ispat etmenizin de mümkün olacağını sanmıyorum. Zira SGK müfettiş veya denetmenleri incelemelerde işyeri kayıtlarını istiyor. Bunun dışındaki bilgiler dikkate alınmıyor. Bu yüzden maaş farklarını talep edebilirsiniz ancak vermezlerse bir işlem yapılmaz.

    Net olarak anlayamadım. Siz şuan söz konusu işyerinde çalışmıyor musunuz? Tazminatı alabilmeniz için işten çıkışınızın verilmesi gerek.

  11. ERHAN

    27 Haziran 2018 at 10:16

    merhabalar SERHAT BEY
    Erhan bey merhaba. Yargıtay’ın emsal kararını buldum. Diyor ki: “Ücret, sosyal haklar ve çalışma koşullarında değişiklik yapılmayan işçi görevlendirildiği halde yeni işinde işe başlamaması halinde ihbar ve kıdem tazminatı alamaz.” Maalesef işten kendi isteğinizle çıkarsanız bu durumda kıdem tazminatı alamazsınız.

    OFİS BOY OLARAK BAŞLADIGIM İŞ YERİNDE 3 YIL KADAR AYNI GÖREVİ YAPTIM
    SONRASINDA SATIN ALMA BÖLÜMÜNE GEÇTİM ÜÇRET ARTIŞI OLACAGI SÖYLENDİ İLK BİR KAÇ AY VERMEDİLER DENEME SÖRESİYMİŞ SONRA İŞ DURGUN PARA KAZANAMIYORUZ DEDİLER İŞLER DÜZELİNCE TOPLU VERECEKLERİNİ SÖYLEDİLER DAHA SONRA MUHASE DEPARTMANIN DA PERSONEL SORUMLU YAPTILAR TOPLAMDA 6 YILDIR BÖYLE DEVAM ETİ MAAAŞ FARKLARINI İSTEDİĞİMDE BİZ ÖYLE BİŞEY DEMEDİK İŞİNE GELİYOSA DEDİLER BUNLAR BUNLARI ISPATLAYAMAM YAZILI EVRAK YOK ELİMDE TAZMİNAT ALMA ŞANSIM NEDİR 11 YIL OLDU GEÇEN AY BU ŞİRKETE GİRELİ
    AYRICA İNŞAAT FİRMASI OLDUGU İÇİN SGK FARKLI YERLERDE GÖSTERİLİYOR

  12. Serhat

    6 Haziran 2018 at 13:43

    Erhan bey merhaba. Yargıtay’ın emsal kararını buldum. Diyor ki: “Ücret, sosyal haklar ve çalışma koşullarında değişiklik yapılmayan işçi görevlendirildiği halde yeni işinde işe başlamaması halinde ihbar ve kıdem tazminatı alamaz.” Maalesef işten kendi isteğinizle çıkarsanız bu durumda kıdem tazminatı alamazsınız.

  13. erhan

    6 Haziran 2018 at 12:55

    şu aan çalıştıgım şirkette kendi işim haricinde işler yaptırıyolar işten çıkarsam tazminat alma şansım varmı
    bu işyerinde 10 yıldır çalışıyorum

  14. Ufuk aldirmaz

    19 Mayıs 2018 at 14:21

    Meraba biz yurt dışında çalıştık 2maas diye hâlâ ama 3ay lik maaşımızı alamadık turist gösterip çalışmışız hakkımızı nasılaliriz

  15. Serhat

    16 Mayıs 2018 at 15:07

    Yusuf bey merhaba. İşten kendi isteğinizle ayrılırsanız kıdem tazminatı alamazsınız! İşten kendi isteğinizle çıkıp da kıdem tazminatı alabilecek durumlar var. Örneğin işveren paranızı yatırmıyorsa veya sigortanızı eksik yatırıyorsa işten çıksanız dahi kıdem tazminatı alabilirsiniz. Ancak ben işten çıkıyorum nasılsa 8 yıllık tazminat alacağım deyip çıkarsanız işveren size tazminat vermez.

    Şartlarınız tutar da tazminat alabilirseniz eğer 18.000 TL’ye yakın bir mebla alacaksınız.

  16. yusuf

    16 Mayıs 2018 at 13:48

    15/09/2010 TARİHİNDE İŞE BAŞLADIM İŞTEN AYRILACAĞIM İŞ YERİNE NEKADAR SÜRE VERİRSEM TAZMİNAT ALABİLİRİM MAAŞ BANKAYA 1900 TL OLARAK YATIYOR BODRODA BRUT 2340 TL GÖRÜNÜYOR NEKADAR TAZMİNAT ALABİLİRİM

  17. Serhat

    3 Mayıs 2018 at 22:20

    Aylin hanım merhaba. Evlendikten sonra 1 yıl içinde koşulsuz olarak işten ayrılabilirsiniz. Bu durumda kıdem tazminatı alabilirsiniz.

    Şuan aldığınız brüt ücret x 5 olarak kıdem tazminatı alırsınız.

  18. Aylin

    3 Mayıs 2018 at 21:12

    Evlenicm aynı işyerinde 5 yıldır çalışıyorum 1 yıl içerisinde bırakırsam ne kadar tazminat alırım?

  19. Serhat

    20 Nisan 2018 at 13:59

    @Esra meliha merhaba.

    15 yıl sigortalılık süresi 3600 gün prim ödeme şartını yerine getirenlerin kendi isteğiyle işten ayrılması durumunda kıdem tazminatına hak kazanması için ilk işe giriş tarihi 08.09.1999 tarihinden önce olmalıdır. Yani 15 yılı doldursanız da işten istifa etmeniz durumunda kıdem tazminatı alamazsınız.

  20. Esra meliha

    20 Nisan 2018 at 13:52

    Merhaba 24.08.2011 tarihinde işe girdim Sigorta da o tarihte başladı. 15 yılı doldurmam halinde kıdem tazminatı alabilir miyim?

  21. Yusuf tas

    31 Mart 2018 at 17:54

    Selamin aleykum hocam ben bir ozel sirkette guvenlik gorevlisi olarak calisiyorum ve benim gorev prosudurunun disinda isler yaptiriyolar ben bu gerekceyle isten ayrildigim zaman kidem tazminati ve tazminatimi alabilirmiyim

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.